СОРХУГТАНИ БЭХИ ХАТАН

СОРХУГТАНИ БЭХИ ХАТАН

ЧИНГИС ХААНЫ ДАРХАН БЭР, МОНГОЛЫН ТУЛГАР ТЄРИЙН НЭРТ ЗYТГЭЛТЭН
... Сорхугтани Бехи хатан Тулуйтай бага насандаа учирчээ. Аль эрт Чингис хаан Хэрээдийн Ван хаантай эцэг, хүү бололцон явахдаа энэ дотно харилцаагаа бататгах үүднээс Ван хааны ах Жаха Хамбын хоёрдугаар охин Сорхугтанийг отгон хүү Тулуйдаа сүй тавьсан байна. Хожим 1203 онд Хэрээд аймгийг мөхөөх үед Сорхугтани, Тулуй хоёрыг нийлүүлжээ. Тэрээр Тулуйн хамгийн хайртай их хатан төдийгүй Их Богд эзэн Чингис хааны хамгаас хайрлан хүндэтгэж байсан дархан бэр нь байжээ.

монголчуудын бичиг үсгийн боловсрол соёл

Алтан товч

“Алтан товч” -ыг 1651 онд XVII зууны эхэн үеийн түүхч лам Лувсанданзан зохиожээ. Энэ номонд Чингис хаанаас Лигдэн хааны хүртэлx XIII-XVIII зууны үеийн Монголын түүхийг бичсэн байдаг бөгөөд “Монголын нууц товчоо”-ны монгол үсгээр үйлдэгдсэн нэг эх нь гэж тооцогддог.

tara

БӨРТЭ ҮЖИН

Хонгирад аймгийн хүн. 1161 онд  Дэй Сэцэний гэрт төржээ. Чингис хааны эш хатан болох юм. 1170 онд Есүхэй баатар Тэмүүжинийг 9 настай байхад Өүлэн эхийн төрхөм Олхонууд аймагт нагац нараас нь бэр гуйя хэмээн Тэмүүжинийг дагуулж явах зуур Цэгцэр Чихургугийн хооронд Дэй Сэцэнтэй уулзав. Дэй Сэцэн "Есүхэй худ хаана очихоор явж байна вэ?" гэж асуув. Есүхэй баатар "Миний хөвгүүний нагац болох Олхонуд аймгаас бэр гуйхаар явж буй" гэж асуув. Дэй Сэцэн: "Есүхэй худаа, энэ хөвгүүн чинь нүдэндээ галтай, нүүрэндээ цогтой хүүхэд байна. Би энэ шөнө нэгэн зүүд зүүдлэв

АМИРЛАНГУЙ ХАТАН

Хиад аймгийн боржгин овогтон. Иймээс түүхэнд түүнийг бас боржгин овогт Хуванхэу гэдэг юм.  Амирлангуй хатан 1610 онд одоох Өвөрмонголын Жирэм аймгийн Хорчин зүүн гарын дундад хошуунд төржээ. 1625 ондд тэр 15 настайдаа Чин улсыг үүсгэн байгуулагч Нурхачийн наймдугаар хөвүүн Хунтайжтай ураглаж Амирлангуй хатан хэмээн өргөмжлөгдөв. 15 настай Амирлангуй хатан Хорчин аймгийн Бэйл ноён байсан эцэг Зайсангаасаа салж, Чин улсын дотоод ордонд орох үед халх таван аймгийн Ноён Чибхэмэн хунтайжид нэгэн догшин эмнэг морь бэлэглээд байв. Тэр морийг хэдий олон баатар залуус номхруулах гээд дийлэхгүй байтал, Амирлангуй хатан арга эвээр амархан сургасан байлаа

сонжоо

Төрсөн жилээр нь шинжихүй /дурлалын зурхай/

2012.02.21

Хулгана: ХАЙРТАЙ ХҮМҮҮСТЭЭ АГУУ СЭТГЭЛЭЭР ХАНДДАГ
Түүнтэй удаан хугацаанд харьцаад ирэхээр хийрхэг, тогтворгүй, түргэн зангуудаа гаргаж эхэлнэ. Түүнд жинхэнэ найзууд гэхээсээ илүү танил олон байдаг. Ямар ч юмнаас хувийн ашиг хонжоо олохыг хамгаас илүүд үздэг. Уран сэтгэмж нь сайн хөгжсөн байдаг. Үүсгэн байгуулагч, зохион бүтээгч нар болж чадах ч гайхалтай шүүмжлэгчид болно. Хэрэгтэй үед чухал зөвлөгөө өгдөг. Яльгүй бэртэгчин зантай гэж хэлж болох ч үнэнч шударга

сонжоо

ТА ХЭР СЭТГЭЛИЙН ТЭНХЭЭТЭЙ ВЭ? /сонжоо/

1. Өөртөө тохиолдсон шийдэхэд төвөгтэй асуудал, бэрх хэцүү явдлын тухай бусдад ярьдаг уу?
   А. Үгүй – 3 оноо
   Б. Санаа сэтгэл нийлсэн хүндээ бол ярьж л орхидог – 1 оноо
   В. Үргэлж тэгдэггүй, хүмүүс өөрсдийгөө яая гэж байхад төвөг мэт санагддаг – 2 оноо

2. Сэтгэл эвгүйцүүлсэн явдлын дараа гутардаг уу?
   А. Үргэлж, бүр сэтгэлээр унадаг гээч - 4 оноо
   Б. Байдлаасаа л болно – 0 оноо
   В. Бэрх хэцүү бүхэн нэгэн цагт дуусна гэдгийг ойлгодог – 2 оноо